Earn money when your friends shop online!

Αλλοιώσεις των ονύχων (δυσπλασία-δυστροφία νυχιών-παρωνυχίες)

Σε τί διακρίνουμε τις αλλοιώσεις των ονύχων;

Οι αλλοιώσεις των ονύχων διακρίνονται σε ειδικές και μη ειδικές. Οι ειδικές αλλοιώσεις των ονύχων οφείλονται σε διάφορες δερματοπάθειες, όπως στην ψωρίαση, στον ομαλό λειχήνα, στη γυροειδή αλωπεκία, στο έκζεμα, στα πομφολυγώδη νοσήματα και στα νοσήματα του κολλαγόνου, όπως επίσης και σε ονυχομυκητιάσεις.

Οι μη ειδικές αλλοιώσεις των ονύχων περιλαμβάνουν τις μη ειδικές αλλοιώσεις της ονυχαίας πλάκας (κληρονομικές ή επίκτητες), τις αλλοιώσεις του χρώματος των ονύχων, τις παρωνυχίες και τους καλοήθεις και κακοήθεις όγκους που εντοπίζονται στους όνυχες.

Σε ποιές επιμέρους κατηγορίες διακρίνονται οι μη ειδικές αλλοιώσεις της ονυχιαίας πλάκας;

  • Αλλοιώσεις της μορφολογίας των ονύχων

  • Αλλοιώσεις της επιφάνειας των ονύχων

  • Διαταραχές της ονυχιαίας πλάκας σε σχέση με τη σύνδεσή της με το μαλακά μόρια

  • Διαταραχές των ονύχων από ψυχολογικά αίτια

  • Παρωνυχία

  • Χρωμονυχία

  • Όγκοι των ονύχων (καλοήθεις & κακοήθεις)

Ποιές μη ειδικές αλλοιώσεις συγκαταλέγονται στις δυσπλασίες-δυστροφίες των νυχιών;

  • Αλλοιώσεις της μορφολογίας των ονύχων

Ανωνυχία (Anonychia):καλείται η απουσία ονυχαίας πλάκας. Μπορεί να παρατηρηθεί συγγενώς και συχνά συνυπάρχει δυστροφία της τελικής φάλαγγας. Απαντάται ως μεμονωμένη ανωμαλία ή αποτελεί μέρος συνδρόμων.

Ονυχοατροφία (Onychatroρhy): είναι η προοδευτική απώλεια της ονυχαίας πλάκας, συχνά ως αποτέλεσμα διαδικασίας ουλοποίησης της μήτρας του όνυχα.

Βραχυωνυχία, όνυχες όπως η "ρακέτα" (Brachyonychia, "racquet thumb"): κατά τη βραχυωνυχία, ο επιμήκης άξονας της ονυχαίας πλάκας είναι βραχύτερος του οριζοντίου. Συχνά δε συνυπάρχει βράχυνση και της τελικής φάλαγγας. Η κυρτότητα του όνυχα είναι επίσης επηρεασμένη, έτσι ώστε η επιφάνεια να είναι περίπου επίπεδη (όνυχες όπως η ρακέτα) και η κατάσταση αυτή απαντάται σχεδόν αποκλειστικά στους αντίχειρες.

Μικρωνυχία (Micronychia): οόρος μικρωνυχία υπονοεί την εμφανή διαταραχή του μεγέθους της ονυχαίας πλάκας, η οποία είναι σαφώς μικρή, μερικές φορές μόλις υποσημαινόμενη.

Παχυωνυχία (Pachyonychia-Onychousis): ως παχυωνυχία ορίζεται η αύξηση του πάχους της ονυχαίας πλάκας.Παρατηρείται συγγενώς (οικογενής παχυωνυχία) ή ως αποτέλεσμα παθήσεων ή δυστροφικών αλλοιώσεων της μήτρας του όνυχα.

Ονυχογρύπωση (Onychogryρhosis): ονυχογρύπωση ονομάζεται η διαταραχή κατά την οποία η ονυχαία πλάκα, κυρίως του μεγάλου δακτύλου των ποδών, καθίσταται υπερτροφική, παχειά, σκληρή, φαιοκίτρινη ή γκριζόφαιη, με μεγάλη αύξηση του μήκους της, ώστε να μοιάζει τελικά με το κέρας του κριού ή την οπλή των θηλαστικών.Ο δυστροφικός όνυχας παρουσιάζει βλαισότητα (στρέβλωση, δηλαδή, προς την κατεύθυνση των υπολοίπων δακτύλων).Ως αιτιολογικοί παράγοντες αναφέρονται οι συνεχείς τραυματισμοί από ακατάλληλα υποδήματα. Είναι αρκετά συχνή δυστροφία, ιδίως σε ηλικιωμένα άτομα.

Όνυχες σε σχήμα λαβίδας (Pincer naίl):στην περίπτωση αυτή η ονυχαία πλάκα είναι υπερβολικά κυρτή, ιδίως προς το ελεύθερο άκρο της.

Κοιλωνυχία (spoon naίls): κoιλωνυχία ονομάζεται η διαταραχή της ονυχαίας πλάκας κατά την οποία τα πλάγια και το ελεύθερο άκρο της είναι ελαφρά υπερυψωμένο, με συνέπεια να μοιάζει με κουτάλι.Παρατηρείται σε πολλές παθολογικές καταστάσεις, όπως αναιμία και παθήσεις του θυροειδούς, σε δερματικές παθήσεις, ως επαγγελματική διαταραχή (εργαζόμενοι σε πετρελαιοειδή), ενώ κάποιου βαθμού κοιλωνυχία είναι ψυσιολογική στα μωρά και στα μικρά παιδιά.

Πληκτροδακτυλία - ''Ιπποκράτειοι όνυχες"(clubbing-"hippocratic naίls")

Στην πληκτροδακτυλία αυξάνεται το μέγεθος, το εύρος και η κατά μήκος και πλάτος κυρτότητα της ονυχαίας πλάκας, η οποία παίρνει το σχήμα του "γυαλιού του ρολογιού". Υπάρχει επίσης υπερτροφία των ιστών των μαλακών μορίων των τελικών φαλάγγων με σκληροελαστική σύσταση.Η πληκτροδακτυλία δυνατό να είναι ιδιοπαθής, κληρονομική ή επίκτητη. Κυριότερη αιτία επίκτητης πληκτροδακτυλίας είναι οι παθήσεις των πνευμόνων (βρογχιεκτασία, Ca, φυματίωση). Απαντάται επίσης σε νόσους της καρδιάς, των εντέρων, του ήπατος, του αίματος κ.α.

Αλλοιώσεις της επιφάνειας των ονύχων

Αύλακες του Beau (Transverse groove Beau's Iίnes): αύλακες του Beαu ονομάζονται εγκάρσιες αύλακες, ελαφρά κυρτές παράλληλα προς το ελεύθερο άκρο, διαφόρου βάθους, οι οποίες εμφανίζονται κυρίως στους όνυχες των χειρών.Πρόκειται ουσιαστικά για τη δημιουργία μιας τοπικά λεπτότερης ονυχαίας πλάκας, η οποία οφείλεται σε πρόσκαιρη αναστολή της φυσιολογικής ανάπτυξης του όνυχα, εξαιτίας βλάβης της μήτρας.

Επιμήκεις αύλακες (Longίtudinal lίnes): είναι συνήθως μονήρεις και εμφανίζονται εξαιτίας βλαβών στην περιοχή της μήτρας.

Ονυχόρρηξη - Επιμήκεις γραμμώσεις: (Onychorrhexis -"Longitudinal furrows"): ονυχόρρηξη ονομάζεται η εκσήμανση των επιμήκων ακρολοφιών και αυλακώσεων της ονυχιαίας πλάκας, που φυσιολογικά διακρίνονται δύσκολα. Ένας βαθμός ονυχόρρηξης υπάρχει σχεδόν πάντα στους όνυχες των ηλικιωμένων, ως φυσιολογικό φαινόμενο.

Ονυχόσχαση (ευθραυστότητα του ελεύθερου άκρου) (Onychoschizia - Lamellar splitting): υπό τον όρο ονυχόσχαση περιγράφεται μια ιδιαίτερα συχνή αλλοίωση της ονυχαίας πλάκας, κατά την οποίαπαρατηρείται εγκάρσιος, φυλλώδης διαχωρισμός ("ξεφλούδισμα") των κερατινοκυττάρων κυρίως του ελεύθερου άκρου της. Έτσι ο όνυχας γίνεται εύθρυπτος και σπάζει εύκολα.

Βασική αιτία της ονυχόσχασης είναι η διαβροχή και οι χημικές επιδράσεις (σαπούνια, απορρυπαντικά, γάντια, θειογλυκολάτες). Tο ασβέστιο δεν παίζει κάποιο ρόλο στη σκληρότητα της ονυχαίας πλάκας.

Τραχυωνυχία (Trachyonychia - rough nails):ως τραχυωνυχία χαρακτηρίζεται ένα σύνολο αλλοιώσεων της ονυχαίας πλάκας που περιλαμβάνει βοθρία, επιμήκεις γραμμώσεις, ονυχόσχαση, λέπτυνση, με συνέπεια η επιφάνεια της ονυχαίας πλάκας να γίνεται ανώμαλη, αδιαφανής, εύθρυπτη σαν να έχει τριφτεί με γυαλόχαρτο.

Βοθρία (Pitting):προκαλούνται από παθήσεις που προσβάλλουν τη μήτρα ή την κεντρική πτυχή του όνυχα και δημιουργούν στην επιφάνεια της ονυχιαίας πλάκας "στήλες" παρακερατωσικών κερατινοκυττάρων, τα οποία εύκολα πέφτουν.

Μέση αυλακωτή δυστροφία(Median nail dystrophy): χαρακτηρίζεται από επιμήκη αυλακωτή ρωγμή, από τη μήτρα μέχρι το ελεύθερο άκρο, συνήθως στη μέση της ονυχαίας πλάκας.Συχνά είναι συμμετρική και αφορά κυρίως τους αντίχειρες.



  • Διαταραχές της ονυχιαίας πλάκας σε σχέση με τη σύνδεσή της με το μαλακά μόρια

Ονυχόλυση (Onycholysis):ονυχόλυση είναι η αποκόλληση της ονυχαίας πλάκας από την κοίτη του όνυχα.Προκαλείται από πλήθος αιτίων όπως τραυματισμοί, παρωνυχίες, διαβροχή, δερματικά και συστηματικά νοσήματα, φάρμακα, ηλιακή ακτινοβολία, υπωνύχιοι όγκοι, κ.ά. Η αποκόλληση αρχίζει συνήθως από το ελεύθερο άκρο ή τα πλάγια κι επεκτείνεται προς την περιοχή της μήτρας.

Ονυχομάδηση - Απόπτωση του όνυχα(Onychomadesis-Shedding ofnails):ονυχομάδηση λέγεται ο απότομος διαχωρισμός της ονυχαίας πλάκας από την κοίτη της, στην περιοχή της μήτρας.Οφείλεται σε αναστολή της λειτουργίας ανάπτυξης της ονυχαίας πλάκας εξαιτίας συστηματικού ή τοπικού αιτίου.

Υπωνύχια υπερκεράτωση (Subungual hyperkeratosis): ως υπωνύχια υπερκεράτωση περιγράφεται η συσσώρευση κάτω από την ονυχαία πλάκα, κυρίως περιφερικά, μεγάλης ποσότητας κερατινοκυττάρων, τα οποία παράγονται από παθολογική δραστηριότητα της κοίτης και του υπωνυχίου.Έχει ως συνέπεια την πάχυνση και την ανύψωση του ελεύθερου άκρου της ονυχαίας πλάκας.

Πτερύγιο (Pterygium): με τον όρο πτερύγιο αποδίδεται η αντικατάσταση της ονυχαίας πλάκας από το εγγύς επωνύχιο, το οποίο επεκτείνεται προς τα εμπρός και συμφύεται με την κοίτη του όνυχα (ραχιαίο πτερύγιο).

Αιμορραγίες της κοίτης του όνυχα:

α) Σχισμοειδείς αιμορραγίες (splinter hemοπhαges): εμφανίζονται ως λεπτές, επιμήκεις, ερυθρόφαιες γραμμές κάτω από την ονυχαία πλάκα.

β) Υπωνύχια αιματώματα (Subunguαl hαemαtomαs):η αιμορραγία προκαλείται από ρήξη αγγείων της κοίτης και η ποσότητα του αίματος δημιουργεί κηλίδαμε χρώμα μελανό αρχικά, που στη συνέχεια με την πάροδο των ημερών, γίνεται μελανόφαιο, πρασινόφαιο, κιτρινοπράσινο, για να χαθεί τελικά.

Είσφρυση όνυχα (ingrowing naίl): η είσφρυση του όνυχα είναι κατάσταση αρκετά συχνή που παρατηρείται συνήθως στους μεγάλους δακτύλους των ποδών. Οι ελεύθερες άκρεςτης ονυχιαίας πλάκας εισδύουν στις αντίστοιχες ονυχιαίες αύλακες προκαλώντας φλεγμονή και πόνο. Οφείλεται σε υπερκυρτότητα της ονυχαίας πλάκας, κακή κοπή της, πίεση από στενά ή τραυματισμό από πολύ ευρύχωρα υποδήματα, ενώ είναι σημαντικός ο ρόλος της υπερβολικής εφίδρωσης των ποδών, της βλαισότητας ή και του μεγάλου μήκους του δακτύλου.




  • Διαταραχές των ονύχων από ψυχολογικά αίτια

Ονυχοφαγία: οι όνυχες εμφανίζονται κατεστραμμένοι κατά το ελεύθερο άκρο τους, το μήκος της ονυχιαίας πλάκας γίνεται πολύ μικρό, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις και το επωνύχιο μπορεί να είναι ασυνεχές ή και να λείπει τελείως.

Ονυχoτιλλoμανία (Onychotillomania):η oνυχoτιλλoμανία είναι μια καταναγκαστική νεύρωση κατά την οποία οι ασθενείς αυτοτραυματίζουν συνεχώς τους όνυχές τους ή προσπαθούν να τους αποσπάσουν από την κοίτη τους. Αποτέλεσμα αυτής της νεύρωσης είναι μια ανώμαλη, δύσμoρφη ή ατροφική ονυχαία πλάκα κι ένα επίσης κατεστραμμένο παρωνύχιο.


  • Πaρωνυχίa (Paronychia)


Παρωνυχίαείναι η φλεγμονή της εγγύς ή των πλαγίων πτυχών του όνυχα και διακρίνεται σε οξεία και χρόνια.

Η οξεία παρωνυχία είναι συνέπεια σταφυλoκοκκικών, καντιντιασικών ή ερπητικών λοιμώξεων, ενώ η χρόνια συνήθως οφείλεται σε επαγγελματικούς λόγους ή συστηματικά νοσήματα (σακχαρώδης διαβήτης) και επιμόλυνση από την C. albicans.Συχνά αίτια παρωνυχίας είναι επίσης τραυματισμοί κατά την περιποίηση, φάρμακα (ρετινοειδή), εξ επαφής δερματίτιδα, θήλασμα των δακτύλων στα παιδιά κ.α.